تاریخ خبر: ۱۴ مرد ۱۳۹۶
رنگ و طرح پوشش دیرین زنان لر

رنگ و طرح پوشش دیرین زنان لر

رنگ و طرح پوشش دیرین زنان لر

غزال میرحسینی کارشناس ارشد مدیریت فرهنگی

 

قوم لر(کاسیت‌ها) حدود هشت هزار سال پیش به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین اقوام در ایران زندگی می‌کردند پوشاك مردم لرستان در نهايت زيبايي و سادگي نمادي از پوشش اصيل اسلامي است كه امروز جز در برخي مناطق روستايي و عشايري شايد ديگر نتوان نشاني از آن يافت.
پوشاك زنان لر بنا به موقعيت اجتماعي، اقتصادي و از طرفي شرايط سني از ويژگي‌هاي مشخصي برخوردار است به طوري كه پوشاك زنان جوان لر با پارچه‌هاي الوان در رنگ‌ها و طرح‌هاي شاد با سربندهاي زيبا و رنگي است و زنان مسن‌تر پارچه‌هايي به رنگ تيره با طرح‌هاي ساده و سربندي سياه و سفيد را ترجيح مي‌دهند پوشاک زنان لُر شاد و روشن است و با مهره‌های شیشه‌ای، سکه‌ها و منجوق‌ها تزئین می‌شود . نقش روی سنگ، پوشش زن لر دوران کاسیت را نشان داده اما چه زیباست که نقش حک‌شده سنگ، گُلوَنی زن لُر را به همین شکلی که امروزه زنان لُر به سر می‌بندند به نمایش گذاشته که این خود سند تاریخی گُلوَنی را نشان می‌دهد.
«گل وني» سرپوش ابريشمي مخصوصي است كه زنان لر به سر مي‌بندند و به لري آن را «ساوه» مي‌گويند. «تره» را در حالت عادي و در روزهاي معمولي مي‌بندند ولي زنان لرستاني براي شركت در مراسم جشن و سور، نوعي از آن را به نام «گل وني» كه رنگين است روي تره مي‌بندند.
در طرح اين روسري‌ها كه به طور معمول از جنس ابريشم هستند نقش‌ها و رنگ‌هاي مختلف به كار رفته كه با گره خاصي به دور سر پيچيده شده و گوشه‌هاي آن هم به صورت آويزان بر پشت سر قرار مي‌گيرد.
زنان مسن گُلوَنی های سیاه با گل های سفید به سر می کرده اند و زنان جوان رنگ های سبز که نشان رنگ طبیعت است.سمبل رشد،نظم ، تازگی ، حاصلخیزی و باروری است.این رنگ احساس آرامش شدیدی را به شخص القا میکند و از رنگ قرمزبه مفهوم آتش و خون قدرت و پایداری، احساسات شدید ، تمایلات و عشق و نیز رنگ نارنجی که نشانی از رنگ قرمز و شادی رنگ زرد را ترکیب می کند.بنابر این با شادی ، تابش خورشید و گرما همراه است. نارنجی نمایانگر غیرت و جدیت،شیدایی و شیفتگی ، شادی ، خلاقیت و سازندگی ، اراده و نیت ، جذابیت ، موفقیت ، شجاعت و تحریک کنندگی می باشد و همچنین آبی به مفهوم رنگ آسمان و دریا می باشد که عموما با عمق و پایداری همراه می شود.نماد راستی و حقیقت ، صداقت و وفاداری ، هوشمندی و خرد ، اعتماد به نفس ، هوش و ذکاوت ، جوانمردی و بهشت است و … را به تن می کنند.
پيراهن زنان لر داراي برشي ساده، بلند و گشاد با طرح‌هاي گلدار و رنگ‌هاي متنوع است. لباس زنان لر داراي قسمت‌هاي مختلفي چون «كلنجه»، «سرداري» يا «كمرچين» و «جليقه» است.
«كلنجه» كت مخملي است كه بر روي پيراهن زنان لر پوشيده مي‌شود و يقه و لبه‌هاي دم آستين و دور شكاف آن يراقدوزي و نواردوزي شده است «سرداري» كه پوششي است بلند تا به پشت پا، جلوي آن بدون دكمه است با آستيني تا آرنج كه اغلب از مخمل با رنگ‌هاي مشكي، سبز و قرمز تهيه مي‌شود. دوره‌هاي آستين و دامن آن به پهناي دو تا سه انگشت يراقدوزي و نواردوزي شده است.
«كت» كه نيم‌تنه را مي‌پوشاند، نواردوزي ندارد و با دكمه در جلو بسته مي‌شود. «جليقه» كه هميشه باز است و دكمه ندارد و در قسمت جلوي آن يراقدوزي و سكه‌دوزي شده است.
شلوار يا به زبان محلي لرستان «شاوال» عبارت است از زير جامه‌اي ليفه‌دار يا كمري‌دار به مدل شلوارهاي كردي از پارچه‌هاي الوان رنگي كه زير پيراهن مي‌پوشند.
شلوار زنان لر از لحاظ تركيب و جنس پارچه دو قسمتي و دو رنگي است به طوري كه از دمپا تا حدود بالاي زانو، پارچه ساده با نقشبندي و نواردوزي شده است و قسمت بالاتر به رنگ ديگر و گلدار است.
وی اشاره کرد قوم لر گُلوَنی ها را خودشان درست می‌کردند، نقوش هندسی می‌زدند و برای رنگ آن از رنگ‌های طبیعی استفاده می‌کردند.
پس این گُلوَنی سربند زیبای زنان لر به‌جامانده هنر دست قومی است که خودش تاروپودش را به‌هم‌بافته، نقش زده و رنگارنگ کرده‌اند.
گُلوَنی این دست‌بافت لری درواقع نوع زندگی را تعریف می‌کرد و از طرفی هیچ‌وقت در نقوش گُلوَنی لری از نقش‌های لچک، ترنج، اسلیمی، مینیاتوری استفاده‌نشده و سادگی خاص خود را داشته است.
پوشاك زنان لر بنا به موقعیت اجتماعی ، اقتصادی و از طرفی شرایط سنی از ویژگیهای مشخصی برخوردار است. پوشاك زنان جوان لر با پارچه های الوان در رنگها و طرح های شاد با سربندهای زیبا و رنگی می باشد. ( كه البته این تنوع رنگی همراه با تزئینات آن به وضعیت اقتصادی خانواده بستگی دارد که شامل جومه: نوعی پیراهن زنان لرستان که بصورت آزاد , بلند وبدون یقه می‌‌باشد، کلنجه: بالاپوش یراق دوزی شده‌ای است که در بسیاری موارد رویه جلوی آن را سکه دوزی وتزیین می‌کنند ، تره و گل ونی: تره پارچه ابریشمی مخصوصی است که زنان لر به سر می‌‌بندند و به لری آن را (ساوه)می‌گویند. تره را در حالت عادی می‌‌بندندو برای شرکت در مراسم وجشن و سور، نوعی از آن را به نام (گل ونی)که رنگین است روی تره می‌‌بندند.
در حال حاضر الگوگيري از طرح‌هاي سنتي به منظور ايجاد پوشش ايراني اسلامي شايد يكي از راهكارهاي مشكلات موجود در بخش پوشاك كشور محسوب مي‌شود كه بايد سرمايه‌گذاري روي اين بخش با قوت بيشتري ادامه يابد ، میتوان با فرهنگ‌سازي مناسب و آشنايي بيشتر نسل جوان با پيشينه تاريخي و آداب و رسوم هر منطقه مي‌توان فرهنگ استفاده از پوشش‌هاي محلي را در بين جوانان ترويج كرد
امروزه به روز كردن طرح لباس‌هاي محلي به منظور استفاده جوانان از اين پوشش، با توجه به نوع طرح و رنگ لباس‌هاي سنتي و محلي هر منطقه در صورت طراحي لباس‌هاي جديد منطبق با اين لباس‌ها مي‌توان موجبات جذب جوانان به پوشيدن اين‌گونه پوشاك را فراهم كرد.

 

از همین دسته:

(برای مشاهده تیتر ، نشانگر را یک ثانیه روی عکس نگه دارید)

139302201014513162721464 82150510-70866575 139302100918241292642444 قدر

یک دیدگاه